Trong những ngày giáp tết, bà con nông dân trong tỉnh đang tập trung gieo cấy lúa xuân. Tuy nhiên, tình hình sâu bệnh hại phát sinh gây hại ngày càng phức tạp. Trên diện tích lúa xuân sớm giai đoạn đẻ nhánh, tại xã Nghĩa Hành (Tân Kỳ) có 5 ha lúa mới cấy xuất hiện các triệu chứng đặc trưng của bệnh lùn sọc đen, như lúa bị lùn, lá xoắn..., chủ yếu gồm các giống Xi23, 13/2, tỷ lệ cây bị hại phổ biến 3-5%, cục bộ có ruộng lên đến 15-20%. Tại Quỳnh Lưu, có 45m2 lúa xuân sớm cũng bị nhổ bỏ vì có các triệu chứng trên. Như vậy, tính cả diện tích mạ ở Nhân Sơn (Đô Lương), đến nay, trên địa bàn tỉnh đã rải rác xuất hiện bệnh lùn sọc đen. Không chỉ trên cây lúa, mới đây nhất, trên diện tích 10 ha ngô của xóm 9 và xóm 10 xã Hưng Long (Hưng Nguyên) và 5 ha ngô của Nghi Lộc cũng đã xuất hiện các triệu chứng của bệnh. Những diện tích ngô đang ở giai đoạn 5-7 lá, chủ yếu là các giống NK 66, CP 999..., cây bị lùn, lá xoắn và mọc sít lại...Tỷ lệ cây bị hại phổ biến 5-7%, nơi cao 20- 25%, cá biệt có ruộng lên đến 45-50%.
Trong khi đó, các đối tượng là môi giới truyền bệnh gồm rầy nâu, rầy lưng trắng hiện đã và đang phát sinh gây hại rải rác trên mạ, lúa tại nhiều địa phương như Quỳnh Lưu, Hưng Nguyên, Nghi Lộc, Con Cuông... Có nơi trên một số diện tích mạ có mật độ rầy lên tới 10-15 con/m2. Trên một số diện tích bờ cỏ, mương dẫn nước tại các huyện Yên Thành, Diễn Châu... có mật độ rầy lưng trắng, rầy nâu cư trú từ 1-3 con/m2, nơi cao 50- 100 con/m2.
Đến nay, những diện tích có các triệu chứng của bệnh lùn sọc đen đều đã được tiêu huỷ đúng kỹ thuật. Hiện tại, ngành Nông nghiệp đang chỉ đạo hướng dẫn bà con nhổ bỏ những cây bị bệnh trên diện tích ngô ở Hưng Nguyên. Tuy nhiên, do mật độ cây bị bệnh khá dày nên đang tiếp tục theo dõi, nếu trong 5- 7 ngày tới, tốc độ lây lan triệu chứng nhanh, với tỷ lệ bình quân lên đến 20% thì sẽ cho tiêu huỷ toàn bộ diện tích. Dự báo thời gian tới, thời tiết ấm là điều kiện rầy phát sinh gây hại, các địa phương cần quan tâm phòng trừ.
Các ngành và các địa phương cần tập trung tiếp tục thực hiện các biện pháp đã được ngành Nông nghiệp hướng dẫn, tăng cường điều tra phát hiện đối với bệnh lùn sọc đen, rầy lưng trắng, rầy nâu, rầy nâu nhỏ trên mạ, lúa, bờ cỏ, bờ mương rầy từng điểm và rầy di trú để có biện pháp xử lý kịp thời.... Đặc biệt chú ý theo dõi trên diện tích lúa xuân sớm, diện tích cấy mạ trước đây không được che phủ nilon và phun thuốc trừ rầy theo hướng dẫn. Khi phát hiện có rầy lưng trắng, rầy nâu, rầy nâu nhỏ gây hại trên mạ, lúa hoặc bờ cỏ, bờ mương, cần tổ chức bao vây và phun thuốc để diệt trừ ngay, tránh để rầy di chuyển, lây lan gây hại và truyền bệnh trên mạ và lúa.
Ông Từ Trọng Kim- Trưởng phòng Kỹ thuật Sở NN và PTNT cho biết: Trước đây, nếu mật độ rầy lên đến 50 con/m2 thì mới tổ chức phun trừ, nhưng vụ xuân năm nay, trước nguy cơ của bệnh lùn sọc đen, chỉ cần xuất hiện 2-3 con rầy lưng trắng/m2 đã phải phun ngay, để chặn nguy cơ truyền bệnh. Hiện tỉnh đã cấp đủ thuốc cho các địa phương phun trừ rầy trên mạ, đồng thời chuẩn bị đủ nguồn thuốc dự phòng cho nông dân phun trừ rầy trên các diện tích lúa mới cấy. Trước mắt, các địa phương và các trạm BVTV cần thực hiện các biện pháp: Phân công cán bộ điều tra toàn bộ diện tích ngô để phát hiện kịp thời những diện tích bị bệnh cũng như sự gây hại của rầy lưng trắng. Chỉ đạo, hướng dẫn các địa phương, nông dân nhổ bỏ, tiêu huỷ những cây ngô bị bệnh. Trường hợp phát hiện có rầy lưng trắng gây hại trên ngô cần chỉ đạo phun trừ ngay bằng các loại thuốc trừ rầy đặc hiệu như Elsin 10EC, Alika 247 SC, Sutin 5 SC, Penalty Gold 50 EC... Trên những diện tích mạ, lúa nếu phát hiện có triệu chứng của bệnh lùn sọc đen cần phun thuốc diệt trừ rầy để tránh rầy di chuyển và truyền bệnh sang diện tích khác, đồng thời tiêu huỷ nguồn bệnh bằng cách: Những diện tích có tỷ lệ cây bị bệnh dưới 10% (đối với thời kỳ mạ), dưới 20% (đối với thời kỳ lúa), thì tiêu huỷ bằng cách nhổ và vùi lấp kỹ những cây bị bệnh. Những diện tích có tỷ lệ cây bị bệnh trên 10% (đối với thời kỳ mạ), trên 20% (đối với thời kỳ lúa) cần tiêu huỷ bằng cách cày vùi kỹ toàn bộ ruộng lúa bị bệnh.
Như vậy, đến nay khả năng bệnh lùn sọc đen phát sinh gây hại trên lúa và thậm chí cả ngô vụ xuân, dù diện tích chưa nhiều nhưng đã xuất hiện ngay từ đầu vụ, cảnh báo nguy cơ bệnh phát sinh gây hại trên diện rộng. Các địa phương và các ngành liên quan cần tiếp tục thực hiện các biện pháp phòng chống theo hướng dẫn của ngành Nông nghiệp, nhất thiết kiểm tra thường xuyên để phát hiện và xử lý bệnh kịp thời.
Phú Hương
Nguồn: Báo Nghệ An 08/02/2010
