Để triển khai Luật Bảo hiểm y tế được Quốc hội khoá XII kỳ họp thứ 4 thông qua ngày 14-11-2008, Nghị định số 62/2009/NĐ-CP ngày 27-7-2009 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều Luật BHYT, Thông tư số 09/2009/TTLT-BYT-BTC ngày 14-8-2009 của Liên bộ Y tế - Tài chính hướng dẫn thực hiện BHYT, Thông tư số 10/2009/TT- BYT ngày 14-8-2009 của Bộ Y tế hướng dẫn đăng ký khám bệnh, chữa bệnh ban đầu và chuyển tuyến khám bệnh, chữa bệnh BHYT, Bảo hiểm xã hội Nghệ An đã chủ động phối hợp với Sở Y tế ban hành văn bản liên ngành số 2166/LN-YT-BHXH ngày 03/12/2009 hướng dẫn đăng ký khám bệnh, chữa bệnh BHYT ban đầu năm 2010 và quy định chuyển tuyến đối với các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trên địa bàn tỉnh Nghệ An. Tuy nhiên trong quá trình triển khai thực hiện, nổi lên những vấn đề sau:

Thứ nhất, việc đăng ký khám chữa bệnh ban đầu, dư luận nhân dân đang đặt vấn đề: tại sao BHYT lại ghi nơi đăng ký ban đầu là trạm y tế xã. Lâu nay một bộ phận nhân dân đang đăng ký khám chữa bệnh tại Bệnh viện Hữu nghị đa khoa, nay lại buộc phải khám chữa bệnh ban đầu tại trạm y tế?.

Thực hiện chủ trương đưa dịch vụ y tế đến gần địa bàn cư, giảm tải cho các bệnh viện tuyến trên, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh tuyến y tế cơ sở, Điều 26 Luật BHYT quy định: "Người tham gia BHYT có quyền đăng ký khám chữa bệnh BHYT ban đầu tại cơ sở khám chữa bệnh tuyến xã, tuyến huyện hoặc tương đương; trừ trường hợp được đăng ký khám chữa bệnh tuyến tỉnh hoặc tuyến trung ương theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế".

Vì thế, khi triển khai thực hiện Luật BHYT, BHXH Nghệ An phải thực hiện chuyển nơi đăng ký khám chữa bệnh ban đầu về các cơ sở y tế tuyến xã, tuyến huyện.

Việc thẻ BHYT ghi nơi đăng ký khám bệnh BHYT ban đầu là trạm y tế xã không làm ảnh hưởng đến quyền được khám chữa bệnh của người dân và quyền được thanh toán các chi phí khám chữa bệnh:

- Việc khám chữa bệnh ban đầu tại trạm y tế xã, phường không đồng nghĩa với việc người dân chỉ được khám chữa bệnh tại trạm y tế xã mà không được khám chữa bệnh ở các bệnh viện khác.

- Khi cơ sở y tế không đủ khả năng điều trị, bệnh nhân sẽ được chuyển tuyến đến các cơ sở y tế đủ khả năng khám, điều trị. Do đó, về cơ bản, người dân có thẻ BHYT (trừ các đối tượng là cán bộ, viên chức, người lao động) thực hiện quy trình khám bệnh như cũ: đến trạm y tế xã, phường khám, nếu không chữa trị được sẽ được chuyển lên bệnh viện theo tuyến chuyên môn kỹ thuật, được cụ thể hoá trong quy định của Sở Y tế Nghệ An.

- Bệnh viện Hữu nghị đa khoa hiện nay là bệnh viện tuyến tỉnh, hạng 1, bệnh viện hạng cao nhất tỉnh, chủ yếu chỉ khám điều trị những bệnh mà các bệnh viện tuyến dưới không thực hiện được.

- Khi người bệnh chuyển tuyến theo đúng quy định sẽ được hưởng các quyền lợi về thanh toán chi phí khám chữa bệnh theo quy định. Trường hợp có nhu cầu riêng, nguyện vọng riêng muốn khám chữa bệnh nhanh hơn, lựa chọn thầy thuốc thì người bệnh phải thanh toán thêm một phần chi phí: khám chữa bệnh tại Bệnh viện hạng I: 70%, hạng II là 50% và hạng III là 30%. Như vậy chính sách BHYT hiện nay đã tập trung giải quyết được cả ba vấn đề:

+ Chú trọng đảm bảo quyền lợi cơ bản của đại bộ phận nhân dân trong phạm vi quỹ BHYT (dựa trên cơ sở đóng góp vào quỹ BHYT), tạo điều kiện cho những người có thu nhập cao, có điều kiện có thể lựa chọn chất lượng phục vụ cao hơn nhưng vẫn được đảm bảo quyền lợi, hướng tới đảm bảo quyền lợi cho những người yếu thế trong xã hội.

+ Buộc các cơ sở khám chữa bệnh BHYT nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, chống phân biệt đối xử giữa bệnh nhân viện phí và bệnh nhân BHYT, quan tâm tới y đức của y bác sĩ đặc biệt là thái độ ứng xử, thái độ phục vụ người bệnh.

+ Đây là một trong những giải pháp hướng tới việc đảm bảo cân đối quỹ khám chữa bệnh BHYT. (Quỹ BHYT của tỉnh có kết dư sẽ được dành 60% để mua sắm, bảo dưỡng trang thiết bị y tế cần thiết cho các cơ sở y tế tại địa phương, tập trung ưu tiên cho các trạm y tế thuộc địa bàn kinh tế - xã hội khó khăn và một số nội dung khác như đào tạo, khen thưởng).

- Thực hiện đưa khám chữa bệnh ban đầu về trạm y tế xã, BHXH Việt Nam đã có Công văn số 46621BHXH-CSYT ngày 10-01-2009 yêu cầu các địa phương chưa thực hiện triệt để phải báo cáo lộ trình thực hiện.

Thứ 2, Sửa đổi thông tin trên thẻ BHYT

Trước hết do điều kiện về cơ sở vật chất (máy móc thiết bị, tính năng của các phần mềm,...), trình độ của đội ngũ cán bộ, và những nguyên nhân khách quan khác nên mặc dù chuẩn bị từ tháng 10 năm 2009 nhưng trong thời gian qua, việc đổi thẻ BHYT vẫn phải thực hiện rất nhiều. BHXH Nghệ An dự báo được vấn đề này, nhưng không thể giải quyết trước được.

- Mã thẻ BHYT hiện nay có quy định mà quyền lợi: đây là mã để BHXH, cơ sở y tế, bệnh nhân biết được tỷ lệ đóng góp cùng chi trả, hưởng dịch vụ kỹ thuật cao, chi phí vận chuyển. Vì vậy, trong quá trình lập danh sách, chuẩn bị dữ liệu để in thẻ BHYT, BHXH Nghệ An đã có Công văn số 969/BHXH-CST ngày 09-01-2009 triển khai đến BHXH huyện, thành, thị để triển khai xuống các phường, xã. Thực tế thì các phường, xã đã có thông báo nhưng người dân chưa thực sự quan tâm. Vì vậy dữ liệu không đầy đủ, trong khi yêu cầu phải in, bàn giao để đối tượng trước ngày 01-01-2010. Vì vậy, BHXH buộc phải in, bàn giao để đối tượng có thẻ BHYT khi đi khám chữa bệnh, quyền lợi của đối tượng nếu không được giải quyết tại cơ sở y tế (khi đối tượng xuất trình các giấy tờ chứng minh) thì cơ quan BHXH sẽ thanh toán trực tiếp (ở đây BHXH Nghệ An đứng trước sự lựa chọn giữa giải quyết vấn đề tổng thể và vấn đề chi tiết, giữa giải quyết cái chung và cái riêng bộ phận).

Để giải quyết vấn đề trên đây, BHXH Nghệ An đã giao BHXH huyện tiếp tục tuyên truyền, đề nghị nhân dân hợp tác chặt chẽ với cơ quan BHXH cung cấp đầy đủ hồ sơ quyền lợi của mình cho cơ quan BHXH để tiến hành đổi thẻ. Riêng trên địa bàn Thành phố Vinh, BHXH Nghệ An đã cử cán bộ cùng cán bộ BHXH Thành phố xuống từng phường, xã phối hợp tổ dân phố để tiếp cận hồ sơ hưởng quyền lợi và tiến hành đổi thẻ. Hiện nay một số phường như Quang Trung, Lê Lợi...đã tập hợp xong, gửi BHXH tỉnh và chúng tôi sẽ đổi thẻ trong một vài ngày tới.

- Giải quyết vấn đề chuyển nơi đăng ký khám chữa bệnh ban đầu:

+ Về nguyên tắc, tất cả các đối tượng có thẻ BHYT đều phải thực hiện đăng ký khám chữa bệnh tại các cơ sở khám chữa bệnh tuyến xã, tuyến huyện.

+ Một vấn đề các cơ quan trung ương, Sở Y tế và BHXH Nghệ An chưa lường hết khó khăn, đó là việc ban hành và thực hiện quy đinh tại Thông tư số 10/2009/TT-BYT của Bộ Y tế về việc người có công với cách mạng, người từ 85 tuổi trở lên được đăng ký khám chữa bệnh ban đầu tại hầu hết các cơ sở y tế từ tuyến xã đến tuyến trung ương, nên dẫn đến có một số đối tượng đã được chuyển nơi đăng ký khám chữa bệnh về Bệnh viện Hữu Nghị đa khoa. Nếu tiếp tục thực hiện sẽ đi ngược với chủ trương đưa khám chữa bệnh ban đầu về tuyến xã, tuyến huyện. BHXH Nghệ An nghiêm túc nhận khuyết điểm, và sẽ khẩn trương khắc phục trong thời gian tới.

+ Đối tượng thuộc diện được quản lý, bảo vệ sức khoẻ cán bộ tỉnh: BHXH Nghệ An đã làm việc với Ban Bảo vệ sức khoẻ cán bộ tỉnh đề nghị tiếp nhận danh sách cán bộ thuộc diện được quản lý, bảo vệ sức khoẻ cán bộ tỉnh nhưng không đầy đủ, dữ liệu chồng chất nên rất khó khăn trong việc in thẻ BHYT (vấn đề giá trị thẻ khám chữa bệnh của Ban Bảo vệ sức khoẻ, thẻ Nội A? - Nghỉ hưu rồi có được nữa không?)

Luật BHYT với nhiều điểm mới, do vậy trong quá trình thực hiện không tránh khỏi những sai sót khó khăn. BHYT Nghệ An ý thức được trách nhiệm của mình, chủ động phối hợp chặt chẽ với Sở Y tế, các cơ sở khám chữa bệnh để giải quyết, tất cả vì quyền lợi của người có thẻ BHYT, đồng thời tăng cường các biện pháp đảm bảo an toàn nguồn qũy. BHXH Nghệ An trân trọng đề nghị các cấp, các ngành, các đối tượng chia sẻ khó khăn với ngành, đồng hành với BHXH Nghệ An trong việc tuyên truyền cho nhân dân hiểu, thông cảm và hợp tác chặt chẽ vời ngành BHXH, ngành BHYT thực hiện tốt Luật BHYT, tạo đà quan trọng để hướng tới mục tiêu BHYT toàn dân.

Trần Nguyễn (Bảo hiễm xã hội Nghệ An)
Nguồn: Báo Nghệ An 08/02/2010