Article RSS Feed

[Infographic] Luật Phục hồi, phá sản năm 2025: Những điểm mới nổi bật về BHXH

Từ ngày 01/3/2026, Luật Phục hồi, phá sản năm 2025 chính thức có hiệu lực thi hành. Luật đã bổ sung nhiều quy định nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp và bảo hiểm y tế; đồng thời cũng có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khó khăn, tái cơ cấu sản xuất kinh doanh.

BHXH cơ sở Yên Thành cần quyết tâm hoàn thành toàn diện các nhiệm vụ năm 2026

“BHXH cơ sở Yên Thành cần quyết tâm hoàn thành toàn diện các nhiệm vụ năm 2026” là ý kiến chỉ đạo của Phó Giám đốc BHXH tỉnh Nghệ An, đồng chí Lê Viết Thức tại buổi làm việc với BHXH cơ sở Yên Thành và Ban Chỉ đạo thực hiện chính sách BHXH, BHYT xã Yên Thành.

Ngày 13/4/2026, Đoàn công tác của Bảo hiểm xã hội (BHXH) tỉnh Nghệ An do đồng chí Lê Viết Thức - Phó Giám đốc BHXH tỉnh làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc với BHXH cơ sở Yên Thành, Ban Chỉ đạo thực hiện chính sách BHXH, BHYT xã Yên Thành và các Tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng trên địa bàn. Tham dự trong Đoàn công tác có đại diện Lãnh đạo các phòng nghiệp vụ: Quản lý Thu & Phát triển người tham gia; Tuyên truyền & Hỗ trợ người tham gia; Chế độ BHYT và Tổ chức - Hành chính. Về phía BHXH cơ sở Yên Thành có lãnh đạo đơn vị và toàn thể viên chức, người lao động.

Quang cảnh buổi làm việc

Các đồng chí là Trưởng Ban, Phó Trưởng Ban, thành viên Ban Thực hiện chính sách BHXH, BHYT xã Yên Thành; đại diện Lãnh đạo các Tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng trên địa bàn tham dự buổi làm việc.

Với tinh thần làm việc nghiêm túc, có trách nhiệm, các đại biểu tham dự đã thẳng thắn nhìn nhận những kết quả đạt được, chỉ ra những hạn chế, tồn tại, nguyên nhân và đề xuất các giải pháp khắc phục trong thời gian tới.

Quý I/2026, công tác thực hiện chính sách BHXH, BHYT trên địa bàn BHXH cơ sở Yên Thành quản lý nói chung và trên địa bàn xã Yên Thành nói riêng đạt nhiều kết quả tích cực. Số người tham gia BHXH bắt buộc là 14.254 người đạt 97,46% kế hoạch giao, số người tham gia BHXH tự nguyện là 21.635, đạt 97,84% kế hoạch giao; số người tham gia BHYT là 236.128, đạt 95,42% kế hoạch giao. BHXH cơ sở hoàn thành vượt chỉ tiêu về số thu và công tác giảm nợ tại quý I/2026 với tổng số thu là 229.241 tỷ đồng, đạt 136,4 % kế hoạch; tỷ lệ nợ chiếm 0,48%, thấp hơn kế hoạch BHXH tỉnh giao.

Công tác giải quyết chế độ, chính sách cho người lao động được thực hiện kịp thời, đúng quy định với hơn 1.872 lượt người hưởng chế độ được giải quyết, đảm bảo quyền lợi cho người tham gia.

Bên cạnh đó, BHXH cơ sở đã tích cực triển khai công tác cải cách hành chính, chuyển đổi số, đẩy mạnh giao dịch điện tử, ứng dụng VssID – Bảo hiểm xã hội số; tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn đạt trên 99,86%. Công tác tuyên truyền, vận động người dân tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình được chú trọng với nhiều hình thức đa dạng, linh hoạt.

Bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn những tồn tại, hạn chế cần khắc phục: Kết quả người tham gia BHXH tự nguyện, BHYT tại các Tổ chức Hỗ trợ phát triển đối tượng chưa đạt chỉ tiêu giao; nhân viên thu của các Tổ chức Hỗ trợ phát triển đối tượng chưa tích cực nắm bắt, vận động đối tượng tái tục, dẫn đến một bộ phận người dân dừng tham gia BHXH tự nguyện; số đối tượng tham gia BHYT hộ gia đình ở các xã giảm nhiều so với năm 2025. Công tác phối hợp giữa cơ quan BHXH, các Tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng và chính quyền địa phương tuy đã được tăng cường nhưng có lúc chưa thật sự chặt chẽ, thiếu tính đồng bộ trong tổ chức thực hiện. Công tác chuẩn hóa dữ liệu đẩy lên hệ thống thông tin giám định BHYT, đặc biệt đối với trạm y tế xã còn hạn chế; vẫn còn một ít hồ sơ bị giải quyết quá hạn.

Tại buổi làm việc, các thành viên tham dự đã thảo luận, phân tích các tồn tại và nguyên nhân đồng thời nêu các giải pháp để tiếp tục triển khai trong thời gian tới nhằm hoàn thành các chỉ tiêu, kế hoạch giao.

Phát biểu kết luận buổi làm việc, đồng chí Lê Viết Thức trân trọng cảm ơn sự vào cuộc tích cực, có hiệu quả của Ban Chỉ đạo thực hiện chính sách BHXH, BHYT xã Yên Thành; đề nghị Ban Chỉ đạo xã tiếp tục phối hợp với cơ quan BHXH cơ sở triển khai đồng bộ các giải pháp, phấn đấu hoàn thành chỉ tiêu bao phủ BHXH, BHYT được giao năm 2026; góp phần trong việc đảm bảo an sinh xã hội, ổn định đời sống Nhân dân và phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Ghi nhận và biểu dương những kết quả BHXH cơ sở Yên Thành đã đạt được trong quý I/2026; Phó Giám đốc BHXH tỉnh Lê Viết Thức yêu cầu BHXH cơ sở Yên Thành cần phát huy những kết quả đạt được, khắc phục những tồn tại, hạn chế, quyết tâm hoàn thành toàn diện các nhiệm vụ năm 2026. Tập trung vào một số giải pháp trọng tâm: Tiếp tục tham mưu, phối hợp Chỉ đạo thực hiện chính sách BHXH, BHYT cấp xã, chính quyền địa phương và các tổ chức liên quan tăng cường công tác tuyên truyền, phát triển người tham gia; đôn đốc thu, giảm nợ đóng, kiên quyết không để phát sinh nợ mới; kiểm soát chặt chẽ chi phí khám, chữa bệnh BHYT, kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi lạm dụng, trục lợi quỹ; đẩy mạnh chuyển đổi số, hoàn thiện dữ liệu người tham gia, nâng cao tỷ lệ sử dụng dịch vụ công trực tuyến; chất lượng giải quyết thủ tục hành chính, đảm bảo phục vụ người dân, doanh nghiệp ngày càng tốt hơn. Các Tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng bám sát chỉ tiêu giao, chủ động trong việc khai thác, phát triển người tham gia, đặc biệt là đối tượng tái tục BHXH tự nguyện, BHYT trên địa bàn./.

Ban Biên tập - BHXH cơ sở Yên Thành

BHXH cơ sở Đại Đồng: Triển khai nhiệm vụ phát triển người tham gia BHXH, BHYT trên địa bàn xã Xuân Lâm

Sáng ngày 12/4/2026, Bảo hiểm xã hội (BHXH) cơ sở Đại Đồng tổ chức Hội nghị đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ quý I/2026 đối với các Tổ chức hỗ trợ phát triển người tham gia; triển khai nhiệm vụ, giải pháp thực hiện chỉ tiêu phát triển người tham gia BHXH, BHYT năm 2026 trên địa bàn xã Xuân Lâm. Đồng chí Nguyễn Văn Phúc – Phó Giám đốc BHXH cơ sở Đại Đồng chủ trì Hội nghị.

Quang cảnh Hội nghị

Đại diện Lãnh đạo các Tổ chức hỗ trợ phát triển người tham gia gồm Bưu điện cơ sở Đại Đồng, Công ty Bảo hiểm PVI Bắc Trung Bộ cùng toàn thể 15 nhân viên thu hoạt động trên địa bàn xã tham dự.

Thời gian qua, Bưu điện cơ sở Đại Đồng, Công ty Bảo hiểm PVI Bắc Trung Bộ đã chỉ đạo nhân viên thu BHXH, BHYT của đơn vị mình phối hợp với chính quyền địa phương tại cơ sở tăng cường công tác tuyên truyền, vận động người dân tham gia BHXH tự nguyện, BHYT tự đóng.

Tính đến hết Quý I/2026, số người tham gia BHXH tự nguyện tại các Tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng trên địa bàn xã là 605 người, đạt 37,35% kế hoạch giao năm 2026; số người tham gia BHYT là 6.961 người, đạt 69,29% kế hoạch giao năm 2026.

Một số nhân viên thu hoạt động tích cực, góp phần quan trọng vào kết quả chung của toàn địa bàn: Nguyễn Thị Vinh, Nguyễn Thị Hiền, Nguyễn Thị Hạ (Bưu điện cơ sở Đại Đồng), Nguyễn Thị Quỳnh Giang, Văn Thị Lương; Nguyễn Thị Thảo (Công ty Bảo hiểm PVI Bắc Trung Bộ).

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác phát triển người tham gia BHXH tự nguyện, BHYT của các Tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng trên địa bàn vẫn còn những tồn tại, hạn chế: Việc bám sát địa bàn của một số nhân viên thu chưa thường xuyên; công tác khai thác, phát triển đối tượng mới chưa tương xứng với tiềm năng. Đáng chú ý, công tác phát triển BHXH tự nguyện đạt thấp, mới tập trung chủ yếu vào nhóm người tái tục, tỷ lệ tăng mới chưa cao.

Phát biểu kết luận tại Hội nghị, trên cơ sở các ý kiến thảo luận, đề xuất của các Tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng, nhân viên thu và chuyên quản của cơ quan BHXH, đồng chí Nguyễn Văn Phúc – Phó Giám đốc BHXH cơ sở Đại Đồng ghi nhận những kết quả đạt được của các Tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng, nhân viên thu trên địa bàn. Đồng thời yêu cầu Tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng trên địa bàn cam kết, phấn đấu hoàn thành 100% chỉ tiêu phát triển người tham gia BHXH, BHYT được giao năm 2026; tiếp tục tạo điều kiện để các nhân viên thu của đơn vị mình tiếp tục triển khai một số nhiệm vụ trọng tâm: Tập trung rà soát, làm sạch dữ liệu hộ gia đình có mức sống trung bình và danh sách tiềm năng cơ quan BHXH cung cấp; Trường hợp người dân không có mặt tại địa phương phải có xác nhận của thôn trưởng, xóm trưởng để đảm bảo tính chính xác dữ liệu. Xây dựng cơ chế, chính sách phù hợp nhằm phát huy vai trò của đội ngũ cộng tác viên, đặc biệt là thôn trưởng, xóm trưởng trong công tác tuyên truyền, vận động người tham gia. Nhân viên thu tiếp tục phát huy hiệu quả “cánh tay nối dài của cơ quan BHXH”, “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng người dân” xác định chính xác đối tượng để tuyên truyền vận động có hiệu quả./.

Thảo Nhung

BHXH cơ sở Nghi Lộc: Tập trung công tác thu và phát triển người tham gia

Tiếp tục thực hiện kế hoạch làm việc tại các Bảo hiểm xã hội (BHXH) cơ sở, ngày 10/4, Đoàn công tác BHXH tỉnh Nghệ An do đồng chí Lê Thị Dung – Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Chủ nhiệm Ủy Ban kiểm tra, Phó Giám đốc BHXH tỉnh làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc tại BHXH cơ sở Nghi Lộc nhằm đánh giá tình hình triển khai thực hiện chính sách BHXH, Bảo hiểm y tế (BHYT) trên địa bàn và định hướng một số nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới.

Tham dự trong Đoàn công tác có đại diện lãnh đạo các phòng: Chế độ BHYT, Chế độ BHXH, Quản lý Thu và Phát triển người tham gia, Tổ chức - Hành chính, Tuyên truyền và Hỗ trợ người tham gia. Về phía BHXH cơ sở Nghi Lộc có lãnh đạo đơn vị và toàn thể viên chức, người lao động.

Quang cảnh buổi làm việc

Kết thúc Quý I/2026, công tác thực hiện chính sách BHXH, BHYT tại BHXH cơ sở Nghi Lộc ghi nhận những chuyển biến tích cực: Số người tham gia BHXH bắt buộc trên địa bàn là 31.243 người; số người tham gia BHYT là trên 225.000 người. Đáng chú ý, tổng số thu BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp là 263.510 triệu đồng, hoàn thành kế hoạch thu được BHXH tỉnh giao và đạt 164% so với cùng kỳ năm 2025, thể hiện sự nỗ lực của BHXH cơ sở công tác đôn đốc thu và quản lý đối tượng ngay từ những ngày đầu năm.

Tỷ lệ học sinh tham gia BHYT trên địa bàn BHXH cơ sở quản lý đạt 99,68%; tỷ lệ chi trả các chế độ qua tài khoản cá nhân đạt 98,2%. Công tác giải quyết chế độ, chính sách được thực hiện kịp thời, đúng quy định với 5.629 lượt người được giải quyết.

Bên cạnh những kết quả đạt được, tại buổi làm việc, Đoàn công tác cũng thẳng thắn chỉ ra những thách thức trong triển khai các giải pháp đảm bảo duy trì và phát triển các chỉ tiêu được bền vững tại địa bàn. Đặc biệt, trên cơ sở nắm bắt tình hình triển khai chính sách BHXH, BHYT tại xã Nghi Lộc trước khi Đoàn công tác làm việc với BHXH cơ sở. Theo đó, Ban Chỉ đạo thực hiện chính sách BHXH, BHYT tại địa phương đã được kiện toàn, phân công nhiệm vụ cụ thể. Tuy nhiên, hiệu quả hoạt động chưa đồng đều, một số thành viên chưa phát huy đầy đủ vai trò, trách nhiệm. Nguyên nhân chủ yếu được xác định là do công tác chỉ đạo tại địa phương chưa quyết liệt; chưa giao chỉ tiêu cụ thể đến từng thôn, xóm; chưa gắn trách nhiệm cá nhân trong thực hiện nhiệm vụ; công tác phối hợp giữa các đơn vị còn hạn chế. Vai trò của các tổ chức dịch vụ thu còn thụ động, chưa bám sát địa bàn để khai thác dư địa từ khu vực phi chính thức, công tác tuyên truyền chưa duy trì được những kết quả của năm 2025. Do đó, việc phát triển người tham gia mới chưa đạt kỳ vọng và sẽ tiếp tục là thách thức lớn trong thời gian tiếp theo.

Kết luận buổi làm việc, đồng chí Lê Thị Dung ghi nhận nỗ lực trong công tác thu của đơn vị. Để hoàn thành các chỉ tiêu, kế hoạch năm 2026 và thời gian tiếp theo được bền vững, đồng chí yêu cầu BHXH cơ sở Nghi Lộc cần đổi mới mạnh mẽ tư duy, tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp, trong đó, đặc biệt chú trọng phát triển người tham gia BHXH tự nguyện.

Lãnh đạo BHXH tỉnh yêu cầu yêu cầu đơn vị thay đổi phương thức truyền thông từ 'diện rộng' sang 'chiều sâu' với nội dung ngắn gọn, dễ hiểu, tập trung vào các nhóm nhỏ và hộ gia đình để đưa chính sách đến từng ngõ xóm; phát huy vai trò của Ban Chỉ đạo cấp xã và hệ thống chính trị cơ sở trong tổ chức thực hiện. Đồng thời, đẩy mạnh chi trả không dùng tiền mặt và ứng dụng CNTT trong giám định BHYT để nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân.

Những kết quả đã đạt được trong Quý I/2026 và những định hướng quan trọng được chỉ ra tại buổi làm việc sẽ là tiền đề, cơ sở quan trọng để BHXH cơ sở Nghi Lộc hoàn thành sớm các chỉ tiêu được giao trong năm 2026.

BHXH cơ sở Nghi Lộc - Ban biên tập

Những quy định mới đáng chú ý về BHXH trong Luật Phục hồi, phá sản năm 2025

Từ ngày 01/03/2026, Luật Phục hồi, phá sản năm 2025 (Luật số 142/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 11/12/2025) có hiệu lực thi hành. Luật mới có nhiều thay đổi quan trọng liên quan đến chính sách BHXH nhằm tăng cường giải pháp bảo vệ quyền lợi người lao động, đồng thời tạo điều kiện cho doanh nghiệp phục hồi, tái cơ cấu.

Lần đầu tiên, cơ quan BHXH được trao quyền nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phá sản

Một trong những điểm mới đáng chú ý của Luật Phục hồi, phá sản năm 2025 là việc trao quyền nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phá sản cho cơ quan BHXH. Cụ thể tại Điều 38 của Luật quy định: "Cơ quan BHXH có quyền nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phá sản đối với doanh nghiệp, hợp tác xã khi cơ quan BHXH đã thông báo đôn đốc đối với khoản chậm, trốn đóng BHXH bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế nhưng không có phản hồi trong 03 năm liên tiếp gần nhất theo quy định của pháp luật về BHXH, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế.".

Đây là một sự bổ sung quan trọng, trước đây theo Luật Phá sản 2014, quyền nộp đơn chỉ thuộc về các chủ nợ, người lao động, công đoàn, hoặc những người quản lý, điều hành doanh nghiệp. Quy định mới này cung cấp thêm công cụ pháp lý để cơ quan BHXH xử lý tình trạng các doanh nghiệp chây ỳ, trốn đóng BHXH kéo dài, qua đó bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động.

Ảnh minh họa

Khái niệm hóa và quy định rõ thứ tự ưu tiên thanh toán nợ BHXH

Khác với Luật Phá sản 2014, khái niệm nợ BHXH được Luật Phục hồi, phá sản năm 2025 làm rõ tại phần Giải thích từ ngữ (Điều 4): "Khoản nợ BHXH bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp là khoản chậm đóng, trốn đóng BHXH bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp theo quy định của pháp luật.".

Đồng thời, khi doanh nghiệp bị tuyên bố phá sản, Luật mới quy định rõ thứ tự ưu tiên trong khoản 2, Điều 28 về Thủ tục phục hồi: "Kế hoạch thanh toán các khoản nợ phải bảo đảm thứ tự ưu tiên thanh toán sau đây: a) Chi phí phục hồi; b) Khoản nợ tiền lương, khoản nợ BHXH bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; trợ cấp thôi việc và quyền lợi khác của người lao động...".

Về thứ tự phân chia tài sản khi phá sản được quy định tại khoản 1 Điều 46: "Trường hợp Thẩm phán ra quyết định tuyên bố doanh nghiệp, hợp tác xã phá sản thì tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã được phân chia theo thứ tự sau đây: a) Chi phí phá sản; b) Khoản nợ lương; c) Khoản nợ BHXH bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp;...". (Đối với thủ tục phá sản tổ chức tín dụng, khoản nợ BHXH cũng được ưu tiên ở vị trí thứ hai, ngay sau chi phí phá sản theo quy định tại khoản 6 Điều 72).

Tạm dừng đóng quỹ hưu trí và tử tuất để hỗ trợ doanh nghiệp

Luật Phục hồi, phá sản năm 2025 cũng thể hiện tinh thần hỗ trợ doanh nghiệp vượt khó. Trong quá trình hoạt động sau khi thụ lý đơn, căn cứ khoản 3 Điều 30: "Kể từ ngày thụ lý đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phục hồi thì doanh nghiệp, hợp tác xã được khoanh tiền thuế nợ theo đề nghị của Tòa án, tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất.".

Và để đồng bộ chính sách, Luật mới cũng đã trực tiếp sửa đổi, bổ sung điểm a khoản 1 Điều 37 của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024. Cụ thể, khi người sử dụng lao động được áp dụng thủ tục phục hồi theo quy định của pháp luật về phục hồi, phá sản thì sẽ được tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất trong thời gian tối đa 12 tháng . Sự hỗ trợ này giúp giảm bớt gánh nặng tài chính để doanh nghiệp tập trung nguồn lực tái cơ cấu và phục hồi sản xuất.

Làm rõ trách nhiệm cung cấp thông tin của cơ quan BHXH

Để quá trình giải quyết vụ việc phục hồi, phá sản diễn ra minh bạch và nhanh chóng, Luật mới quy định rõ trách nhiệm của cơ quan BHXH trong việc phối hợp với Tòa án. Cụ thể, theo khoản 1 Điều 15: …cơ quan BHXH có trách nhiệm cung cấp thông tin về tình trạng nợ, tình trạng pháp lý và các thông tin khác của doanh nghiệp, hợp tác xã trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được yêu cầu của Tòa án.

Có thể thấy, những thay đổi về chính sách BHXH trong Luật Phục hồi, phá sản năm 2025 không chỉ siết chặt kỷ cương, cung cấp công cụ để thu hồi nợ đọng BHXH, bảo vệ tối đa quyền lợi chính đáng của người lao động, mà còn mở ra cơ chế linh hoạt, nhân văn giúp các doanh nghiệp gặp khó khăn có thêm cơ hội tái cấu trúc và phục hồi sản xuất kinh doanh./.

Phạm Chính

Tập huấn trình tự, thủ tục giám định chi phí khám, chữa bệnh BHYT cho 6 BHXH tỉnh miền Trung

Trong các ngày 9-10/4, tại Quảng Trị, BHXH Việt Nam tổ chức hội nghị tập huấn trình tự, thủ tục giám định chi phí khám bệnh, chữa bệnh (KCB) BHYT theo Thông tư số 12/2026/TT-BTC ngày 10/2/2026 của Bộ Tài chính cho 6 BHXH tỉnh, thành phố khu vực miền Trung. Phó Giám đốc BHXH Việt Nam Nguyễn Đức Hòa chủ trì hội nghị.

Dự hội nghị có đại diện Ban Thực hiện chính sách BHYT; Trung tâm Kiểm soát thanh toán BHXH, BHYT điện tử; Trung tâm Công nghệ thông tin và Chuyển đổi số; đại diện lãnh đạo cùng viên chức thực hiện chế độ BHYT của BHXH các tỉnh, thành phố: Đà Nẵng, Huế, Quảng Trị, Hà Tĩnh, Nghệ An và Thanh Hóa.

Toàn cảnh Hội nghị

Thông tư số 12/2026/TT-BTC ngày 10/2/2026 của Bộ Tài chính được ban hành nhằm quy định chi tiết trình tự, thủ tục giám định chi phí KCB BHYT; hệ thống biểu mẫu tổng hợp thanh toán, quyết toán và các biện pháp triển khai Nghị định số 188/2025/NĐ-CP ngày 1/7/2025 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật BHYT.

Tại hội nghị, đại diện Ban Thực hiện chính sách BHYT, Trung tâm Kiểm soát thanh toán BHХH, BHYТ điện tử đã truyền đạt các chuyên đề về: nội dung Thông tư số 12/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính; hướng dẫn áp dụng danh mục sử dụng trong liên thông dữ liệu KCB BHYT; trình tự giám định chi phí KCB BHYT theo phương thức tự động và chủ động; cảnh báo gia tăng chi phí KCB BHYT bình quân; trình tự thanh toán, quyết toán chi phí KCB BHYT và lập các biểu mẫu; các tính năng của Hệ thống Thông tin giám định BHYT theo Thông tư số 12/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính.

Bên cạnh đó, làm rõ trách nhiệm của cơ quan BHXH và các cơ sở KCB BHYT trong tổ chức thực hiện Thông tư số 12/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính.

Phần thảo luận tại hội nghị diễn ra sôi nổi với nhiều ý kiến từ thực tiễn của BHXH các tỉnh, thành phố và BHXH cơ sở; nội dung trao đổi, thảo luận được lãnh đạo BHXH Việt Nam, Ban Thực hiện chính sách BHYT và Trung tâm Kiểm soát thanh toán BHXH, BHYT giải đáp, làm rõ, tạo sự thống nhất chung trong quá trình tổ chức thực hiện chính sách BHYT.

Phát biểu kết luận hội nghị, Phó Giám đốc BHXH Việt Nam Nguyễn Đức Hòa cho biết: Đến nay, BHXH Việt Nam đã hoàn thành việc tổ chức tập huấn trình tự, thủ tục giám định chi phí KCB BHYT theo Thông tư số 12/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính cho 34 BHXH tỉnh, thành phố, tạo sự thống nhất trong tổ chức thực hiện chính sách BHYT theo hướng minh bạch, hiện đại, phù hợp với yêu cầu của thực tiễn.

Sau hội nghị tập huấn, Phó Giám đốc Nguyễn Đức Hòa yêu cầu BHXH các tỉnh, thành phố kịp thời tập huấn, triển khai Thông tư số 12/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính tại đơn vị, địa phương; chủ động phối hợp với các cơ sở KCB triển khai đầy đủ trình tự, thủ tục theo quy định tại Thông tư số 12/2026/TT-BTC. Đồng thời, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, kiểm soát chặt chẽ chi phí KCB BHYT, ngăn ngừa lạm dụng, trục lợi quỹ BHYT.

Ban Thực hiện chính sách BHYT, Trung tâm Kiểm soát thanh toán BHXH, BHYT điện tử, Trung tâm Công nghệ thông tin và Chuyển đổi số tiếp thu tối đa các ý kiến tại hội nghị; tăng cường trao đổi, phối hợp hướng dẫn địa phương thực hiện tốt công tác giám định chi phí KCB BHYT, bảo đảm quyền lợi cho người tham gia BHYT./.

Nguyễn Đức - BHXH tỉnh Quảng Trị

[Infographic] Thay đổi nơi khám chữa bệnh BHYT miễn phí và dễ dàng

Căn cứ khoản 2 Điều 26 Luật BHYT, "người tham gia bảo hiểm y tế được thay đổi cơ sở đăng ký khám bệnh, chữa bệnh ban đầu vào đầu mỗi quý".

INFOGRAPHIC: Quy trình tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung

Chính phủ đã ban hành Nghị định số 85/2026/NĐ-CP về bảo hiểm hưu trí bổ sung (Nghị định số 85/2026/NĐ-CP). Nghị định được ban hành nhằm cụ thể hóa quy định tại khoản 3 Điều 127 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, góp phần hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội đa tầng, bổ sung thêm kênh tích lũy thu nhập cho người lao động khi về già.

Sinh viên đi làm thêm bán thời gian: Hiểu đúng về nghĩa vụ đóng BHYT và quyền lợi tiền lương

Hiện nay, sinh viên đi làm thêm bán thời gian (part-time) diễn ra rất phổ biến. Tuy nhiên, nhiều bạn trẻ rơi vào tình huống băn khoăn: Đi làm bán thời gian 6 tiếng/ngày, đã mua BHYT tại trường nhưng lại bị công ty yêu cầu truy thu tiền BHYT, kèm theo việc dọa "không đóng sẽ không trả lương". Dưới góc độ pháp lý, sinh viên cần nắm rõ các quy định sau đây để bảo vệ quyền lợi của mình.

Xác định đối tượng tham gia BHYT

Theo quy định tại khoản 10 Điều 1 Luật BHYT sửa đổi năm 2024: “Đối tượng tham gia BHYT gồm: Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên, kể cả trường hợp người lao động và người sử dụng lao động thỏa thuận bằng tên gọi khác nhưng có nội dung thể hiện về việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên, thỏa thuận với người sử dụng lao động làm việc không trọn thời gian, có tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất theo quy định của pháp luật về BHXH.”

Như vậy, nếu sinh viên làm việc không trọn thời gian theo hợp đồng có thời hạn từ 01 tháng trở lên, nếu trong tháng có mức lương bằng hoặc cao hơn mức tiền lương tối thiểu dùng để làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thì thuộc diện tham gia BHYT theo quy định pháp luật.

Ảnh minh họa

Nguyên tắc tham gia khi thuộc nhiều đối tượng

Theo khoản 5 Điều 13 Luật BHYT sửa đổi năm 2024: “Trường hợp một người đồng thời thuộc nhiều đối tượng tham gia BHYT khác nhau thì đóng BHYT theo đối tượng đầu tiên mà người đó được xác định theo thứ tự.”

Căn cứ khoản 5 Điều 12 Luật BHYT sửa đổi năm 2024, thứ tự đối tượng tham gia BHYT như sau: (1) Nhóm do người lao động và người sử dụng lao động đóng; (2) nhóm do tổ chức BHXH đóng; (3) nhóm do ngân sách Nhà nước đóng; (4) nhóm được ngân sách Nhà nước hỗ trợ mức đóng (bao gồm sinh viên); (5) nhóm tham gia BHYT theo hộ gia đình.

Chiếu theo thứ tự này, nhóm người lao động (số 1) xếp trên nhóm sinh viên (số 4). Do vậy, khi sinh viên ký hợp đồng lao động đủ điều kiện thì bắt buộc phải đóng BHYT theo đối tượng người lao động tại doanh nghiệp.

Trách nhiệm đóng BHYT

Hiện nay, mức đóng BHYT bắt buộc bằng 4,5% tiền lương/tháng theo quy định; trong đó người sử dụng lao động đóng 3%, người lao động đóng 1,5%. Trường hợp đơn vị sử dụng lao động chưa trừ phần tiền đóng BHYT của người lao động trong quá trình làm việc, thì người lao động có trách nhiệm đóng phần của mình cho đơn vị, với mức đóng 1,5% tiền lương/tháng theo quy định để nộp về cơ quan BHXH.

Về việc doanh nghiệp giữ lương để yêu cầu người lao động hoàn thành nghĩa vụ đóng BHYT, cần căn cứ Điều 94 Bộ luật Lao động năm 2019: “Người sử dụng lao động không được dùng việc trả lương để cưỡng ép người lao động thực hiện các nghĩa vụ khác không có trong hợp đồng hoặc trái pháp luật.”

Theo đó, tiền lương là quyền lợi hợp pháp của người lao động tương ứng với công sức đã bỏ ra và phải được thanh toán đầy đủ, đúng hạn. Khi chấm dứt hợp đồng, doanh nghiệp có nghĩa vụ thanh toán đầy đủ tiền lương cho sinh viên. Phần nợ BHYT (nếu có) phải được giải quyết theo đúng quy định truy thu của pháp luật.

Để tránh những vướng mắc, sinh viên khi đi làm thêm cần: Kiểm tra kỹ nội dung hợp đồng lao động, đặc biệt là các điều khoản liên quan đến BHXH, BHYT; Xác định rõ mình thuộc đối tượng tham gia BHYT nào; Theo dõi việc trích nộp bảo hiểm hàng tháng; Chủ động trao đổi với đơn vị sử dụng lao động khi có phát sinh chưa rõ ràng; Trường hợp quyền lợi bị ảnh hưởng, có thể phản ánh tới cơ quan chức năng hoặc tổ chức công đoàn để được hỗ trợ./.

Phạm Chính

Giữ vững “đòn bẩy an sinh” khi nguồn lực có hạn: Kiểm soát, tối ưu Quỹ BHYT để bảo đảm quyền lợi người bệnh

Khi Việt Nam đã tiến gần mục tiêu bao phủ bảo hiểm y tế (BHYT) toàn dân, thách thức lớn nhất không còn là mở rộng diện tham gia, mà là quản lý và sử dụng Quỹ BHYT sao cho hiệu quả, bền vững. Triển khai thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 09/9/2025 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, với việc xác định BHYT là trụ cột tiến tới miễn viện phí; trong bối cảnh chi phí khám, chữa bệnh có xu hướng gia tăng theo yêu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao, trong khi nguồn lực có hạn, yêu cầu đặt ra là vừa sử dụng quỹ BHYT hợp lý, an toàn, hiệu quả, vừa bảo đảm đầy đủ quyền lợi người bệnh theo quy định. Đây không phải hai mục tiêu đối lập, mà là điều kiện song hành để chính sách BHYT phát huy giá trị bền vững trong chăm sóc sức khỏe Nhân dân.

Áp lực chi phí gia tăng trong giai đoạn BHYT bao phủ cao

Chính sách BHYT là một trong những trụ cột quan trọng của hệ thống an sinh xã hội, có phạm vi tác động rộng và gắn trực tiếp với đời sống của người dân. Khi tỷ lệ bao phủ BHYT tăng cao, chính sách BHYT chuyển mục tiêu từ phát triển thành mở rộng bền vững số người tham gia, đặc biệt là nâng cao chất lượng dịch vụ, quyền lợi và sự hài lòng của người thụ hưởng chính sách. Năm 2025, Việt Nam đạt độ bao phủ BHYT 95,1% dân số, tiệm cận với mục tiêu BHYT toàn dân. Cùng với đó, 195,5 triệu lượt khám, chữa bệnh BHYT đã được Quỹ BHYT chi trả, với tổng chi phí đề nghị thanh toán gần 161,6 nghìn tỷ đồng, tăng 14,3% so với năm 2024. Những con số này cho thấy vai trò quan trọng của Quỹ BHYT trong việc chăm sóc, bảo vệ sức khỏe Nhân dân, tạo điều kiện cho mọi người dân, nhất là nhóm người yếu thế được tiếp cận, tham gia và thụ hưởng các lợi ích, giá trị nhân văn, thiết thực của chính sách BHYT..

Đáng lưu ý, tốc độ tăng chi phí khám, chữa bệnh BHYT cao hơn nhiều so với mức tăng số lượt khám, chữa bệnh (khoảng 6,5%). Xu hướng này cho thấy chi phí bình quân trên mỗi lượt khám, chữa bệnh BHYT ngày càng gia tăng. Nguyên nhân là do quyền lợi của người tham gia BHYT ngày càng được mở rộng, nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân tăng cao trong bối cảnh già hóa dân số, cũng như việc ngày càng nhiều dịch vụ kỹ thuật y tế hiện đại và thuốc, vật tư y tế với chi phí cao vào chẩn đoán và điều trị.

Trong khi đó, mức đóng BHYT những năm gần đây không thay đổi, bằng 4,5% mức lương cơ sở (mức lương cơ sở hiện nay là 2.340.000 đồng/tháng). Tuy nhiên, việc điều chỉnh mức đóng BHYT cần phải hết sức thận trọng để không tạo thêm gánh nặng cho người dân, không giảm nếu cạnh tranh của doanh nghiệp trong bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động. Nguồn lực Quỹ có hạn, nhưng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng - đây là bài toán trọng tâm, mang tính dài hạn của công tác quản lý Quỹ BHYT, đòi hỏi những giải pháp quản trị căn cơ và bền vững.

Quỹ BHYT dưới góc nhìn tài chính công

Trong những năm gần đây, các Nghị quyết của Đảng đã nhấn mạnh yêu cầu tăng cường kỷ luật, kỷ cương, công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình trong quản lý, sử dụng các nguồn lực công, trong đó có các Quỹ BHXH, BHYT. Trên tinh thần đó, Luật sửa đổi một số điều của Luật BHYT số 51/2024/QH15 và Luật BHXH số 41/2024/QH15 tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, bảo đảm quyền lợi của người tham gia và nâng cao hiệu quả, tính bền vững trong quản lý Quỹ.

Đặc biệt, từ ngày 01/3/2025, BHXH Việt Nam trở thành đơn vị đặc thù thuộc Bộ Tài chính. Việc sắp xếp này không chỉ mang ý nghĩa về tổ chức bộ máy, mà còn khẳng định quan điểm, định hướng của Đảng trong việc liên thông, gắn kết giữa chính sách an sinh xã hội với chính sách tài khóa, tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với các quỹ tài chính.

Theo cách tiếp cận này, Quỹ BHYT được xác định là một cấu phần quan trọng của hệ thống tài chính công, vừa bảo đảm chi trả quyền lợi khám chữa bệnh cho người tham gia, vừa quản lý Quỹ chặt chẽ, hiệu quả, an toàn và bền vững trong dài hạn, qua đó góp phần củng cố niềm tin của người dân đối với chính sách BHYT.

Kỷ luật tài chính - nền tảng bảo vệ quyền lợi người bệnh

Trong thực tiễn, không ít ý kiến cho rằng tăng cường kiểm soát chi phí có thể làm ảnh hưởng đến quyền lợi người khám, chữa bệnh. Tuy nhiên, kinh nghiệm quản lý Quỹ BHYT cho thấy, chỉ khi kỷ luật tài chính được bảo đảm, quyền lợi người bệnh mới có thể được duy trì ổn định và lâu dài.

Năm 2025, BHXH Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong giám định BHYT, triển khai giám định điện tử, từng bước thực hiện hồ sơ bệnh án điện tử và liên thông dữ liệu với các cơ sở khám, chữa bệnh. Những giải pháp này giúp phát hiện sớm, ngăn chặn các chi phí bất hợp lý, hạn chế tình trạng lạm dụng, trục lợi Quỹ, từ đó tập trung nguồn lực khám, chữa bệnh cho người bệnh nặng, bệnh mạn tính và các trường hợp thực sự cần thiết. Thực tiễn cho thấy Quỹ BHYT đã chi trả nhiều trường hợp có chi phí điều trị lớn trong năm 2025. Trong đó, trường hợp được chi trả cao nhất lên tới gần 6,7 tỷ đồng (mã thẻ BT29595212XXXXX, sinh năm 2000, địa chỉ nay thuộc xã Châu Thới, tỉnh Cà Mau) với chẩn đoán chính là “thiếu yếu tố VIII di truyền”. Bên cạnh đó, Quỹ cũng chi trả trên 3,3 tỷ đồng đối với hai trường hợp người bệnh là trẻ em có mã thẻ TE13636227XXXXX (sinh năm 2020, nay thuộc xã Ý Yên, tỉnh Ninh Bình) với chẩn đoán chính là “bệnh tích luỹ glycogen; Cúm do virus đã được định danh” và trường hợp có mã thẻ TE10101318XXXXX (sinh năm 2021, nay thuộc xã Cổ Đô, thành phố Hà Nội) với chẩn đoán chính là “bệnh tích luỹ glycogen; Viêm phổi khác, không xác định vi sinh vật…

Song song với đó, công tác thanh tra, kiểm tra chuyên ngành BHXH, BHYT, BHTN được tăng cường theo hướng chủ động, có trọng tâm, trọng điểm. Các chi phí KCB BHYT bất hợp lý như: lập khống hồ sơ bệnh án, kê đơn thuốc khống hoặc kê tăng số lượng hoặc thêm loại thuốc, vật tư y tế, dịch vụ kỹ thuật, chi phí giường bệnh và các chi phí khác mà thực tế người bệnh không sử dụng… được kịp thời phát hiện và từ chối thanh toán theo quy định.. Việc quản lý chặt chẽ Quỹ BHYT không nhằm “siết” quyền lợi người bệnh, mà để bảo vệ Quỹ khỏi thất thoát, lạm dụng, qua đó bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tham gia BHYT trong dài hạn.

Bảo đảm quyền lợi BHYT trong những tình huống khó khăn

Hiệu quả quản lý Quỹ BHYT không chỉ thể hiện ở các con số cân đối thu - chi, mà còn ở khả năng bảo đảm quyền lợi người bệnh trong những tình huống bất thường, khó lường. Năm 2025, khi nhiều địa phương chịu tác động nặng nề của thiên tai, bão lũ, Quỹ BHYT luôn được sử dụng hiệu quả, linh hoạt, đúng quy định để không gián đoạn quyền lợi khám, chữa bệnh của người dân.

Các biện pháp được cơ quan BHXH triển khai đồng bộ như: gia hạn thẻ BHYT, cấp thuốc dài ngày cho người mắc bệnh mạn tính, bố trí cán bộ thường trực tại các cơ sở khám, chữa bệnh ở vùng bị ảnh hưởng bởi thiên tai đã giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế kịp thời, an toàn. Có thể nói, Quỹ BHYT và tính nhân văn của chính sách đã phát huy vai trò quan trọng của mình trong đảm bảo an sinh xã hội, đặc biệt trong các tình huống thiên tai, khẩn cấp.

Đổi mới quản lý Quỹ BHYT: Yêu cầu tất yếu trong giai đoạn mới

Thực tiễn cho thấy, việc tiếp tục đổi mới, hiện đại hóa phương thức quản lý Quỹ BHYT là yêu cầu tất yếu trong giai đoạn phát triển mới. Theo đó, việc gắn hiệu quả với NÂNG CAO chất lượng dịch vụ y tế được xác định là giải pháp quan trọng, góp phần sử dụng Quỹ BHYT hiệu quả và cân đối trong dài hạn.

Trong đó, chuyển đổi số và khai thác dữ liệu cần được coi là trụ cột trong quản lý, giám định, sử dụng Quỹ BHYT. Việc hoàn thiện cơ chế, thể chế như ban hành gói dịch vụ y tế cơ bản, gói BHYT nâng cao, ban hành phác đồ điều trị chuẩn một số mã bệnh phổ biến, liên thông kết quả cận lâm sàng giữa các cơ sở khám, chữa, bệnh,…; đồng thời với nâng cao nhận thức của các cơ sở khám, chữa bệnh và người tham gia BHYT về trách nhiệm sử dụng Quỹ tiết kiệm, hiệu quả, đúng quy định là yếu tố hết sức cần thiết, bởi Quỹ BHYT suy cho cùng là quỹ chung của cộng đồng, được hình thành từ sự đóng góp của toàn xã hội.

Trong điều kiện nguồn lực có hạn, việc quản lý và sử dụng Quỹ BHYT hiệu quả là chìa khóa để bảo đảm quyền lợi người khám, chữa bệnh một cách bền vững, ngày càng phát huy vai trò trụ cột của hệ thống an sinh xã hội. Đây chính là “đòn bẩy an sinh” quan trọng, góp phần ổn định kinh tế - xã hội và củng cố niềm tin của người dân vào chính sách BHYT trong giai đoạn phát triển mới./.

Tiến sĩ, Giám đốc BHXH Việt Nam Lê Hùng Sơn