Nhiều điểm mới quy định về văn bằng, chứng chỉ của hệ thống giáo dục quốc dân
Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào
tạo (GDĐT) vừa ban hành Thông tư số 10/2026/TT-BGDĐT về Quy chế văn
bằng, chứng chỉ của hệ thống giáo dục quốc dân, có hiệu lực thi hành từ
ngày 15/4/2026.
Quy chế văn bằng, chứng chỉ (VBCC) của hệ thống giáo dục quốc dân có
23 điều, với các điều khoản ngắn gọn, bao quát hơn nhưng rõ người, rõ
việc, rõ trách nhiệm hơn và có nhiều điểm mới đáng chú ý.
Thay thế toàn bộ quy định về VBCC trước đây
Quy
chế quy định chi tiết các nội dung mới về quản lí VBCC được đề cập
trong Luật Giáo sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục, Luật
Giáo dục đại học (sửa đổi) và Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi).
Theo
đó, những nội dung mới gồm: Thay việc cấp bằng tốt nghiệp THCS bằng xác
nhận hoàn thành chương trình THCS trong học bạ; giao hiệu trưởng cấp
bằng tốt nghiệp THPT; bổ sung bằng trung học nghề; bổ sung hình thức văn
bằng số, chứng chỉ số; đồng thời mở rộng phạm vi điều chỉnh bao gồm cả
VBCC của giáo dục nghề nghiệp.
Thông tư cũng thay thế toàn bộ các
quy định về VBCC trước đây được ban hành rải rác ở nhiều văn bản của Bộ
Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) và Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội trước
đây, tạo thuận lợi cho cơ sở giáo dục, cán bộ quản lí và người học
trong nghiên cứu, thực hiện.
Bổ sung quy định về VBCC số, rút ngắn thời hạn cấp bằng tốt nghiệp THPT
Quy
chế cũng thể chế hóa chủ trương chuyển đổi số toàn diện trong giáo dục
và đào tạo, đặc biệt trong công tác quản lí VBCC. Cụ thể, Quy chế bổ
sung khái niệm VBCC số; quy định việc cấp, lưu trữ, xử lí; cấp bản sao,
chỉnh sửa, thu hồi, hủy bỏ VBCC số; quy định xây dựng, cập nhật, khai
thác cơ sở dữ liệu (CSDL) VBCC và danh mục các trường thông tin
bắt buộc cập nhật. Bộ GDĐT xây dựng CSDL VBCC dùng chung toàn quốc để
phục vụ cấp VBCC số, lưu trữ dữ liệu đã cấp và công khai thông tin về
cấp VBCC.
Việc cập nhật, công khai thông tin được áp dụng cả với
VBCC đã cấp trước khi Thông tư có hiệu lực. Thông tin trích xuất từ CSDL
có giá trị pháp lí như thông tin trong sổ gốc; thông tin tra cứu từ
CSDL hoặc trên ứng dụng VNeID được sử dụng thay cho bản sao từ sổ gốc và
có giá trị xác minh VBCC.
Các quy định cũng yêu cầu cập nhật đầy
đủ dữ liệu khi cấp, cấp lại, chỉnh sửa, thu hồi, hủy bỏ VBCC, bảo đảm
nguyên tắc "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, chia sẻ, dùng chung". Toàn
bộ Quy chế được xây dựng theo hướng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, triển
khai VBCC số đồng bộ với VBCC giấy.
Thời hạn cấp bằng tốt
nghiệp THPT (giấy) được rút ngắn từ 75 ngày xuống còn 30 ngày; thời hạn
cấp VBCC số là 05 ngày kể từ ngày có quyết định công nhận tốt nghiệp.
Các thủ tục liên quan được quy định theo hướng cắt giảm giấy tờ, tăng
khai thác và chia sẻ dữ liệu từ các CSDL liên quan; ưu tiên giải quyết
trên môi trường điện tử; không yêu cầu người dân cung cấp lại thông tin
đã có trên các hệ thống dữ liệu của cơ quan nhà nước.
Bỏ quy định Bộ GDĐT in phôi VBCC
Quy
chế thể chế hóa chủ trương tại Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị
về tăng cường tự chủ, tự chịu trách nhiệm của cơ sở giáo dục gắn với
kiểm tra, giám sát hiệu quả.
Cụ thể, Quy chế phân định rõ thẩm
quyền, trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân liên quan. Trong đó, Bộ
GDĐT tập trung ban hành quy định, thực hiện quản lí nhà nước theo pháp
luật, không làm thay địa phương, cơ sở. Bỏ quy định Bộ GDĐT in phôi
VBCC, phân cấp cho Sở GDĐT hoặc cơ quan có thẩm quyền cấp VBCC (đối với
VBCC giấy). Không quy định mẫu văn bằng đại học, giáo dục nghề nghiệp và
mẫu chứng chỉ (chỉ quy định nội dung chính ghi trên văn bằng, chứng
chỉ), trừ mẫu bằng tốt nghiệp THPT để bảo đảm thống nhất toàn quốc. Đồng
thời không quy định mẫu sổ gốc, phụ lục sổ gốc, sổ cấp bản sao… mà chỉ
quy định nội dung chính, nhằm tăng tính tự chủ cho cơ quan có thẩm quyền
cấp VBCC.
Bổ sung quy định giao cấp phó kí VBCC
Quy
chế bổ sung, điều chỉnh các quy định trên cơ sở tổng hợp những khó
khăn, bất cập trong thực tiễn, bảo đảm tính hợp lí, khả thi và ưu tiên
bảo đảm quyền lợi của người học. Bổ sung quy định giao cấp phó kí VBCC;
giao quyền kí bản sao VBCC để giảm tải cho người đứng đầu; quy định các
trường hợp đặc biệt khi cấp bản sao từ sổ gốc, cấp lại, chỉnh sửa nội
dung, thu hồi, hủy bỏ VBCC trong các tình huống như không còn sổ gốc,
không còn người có thẩm quyền, hoặc khi cơ quan có thẩm quyền sáp nhập,
chia tách, giải thể.
Đối với các vấn đề tồn đọng liên quan đến
bằng tốt nghiệp THCS, giao Sở GDĐT xử lí; UBND cấp xã có trách nhiệm bàn
giao sổ gốc cấp bằng và tài liệu liên quan về Sở GDĐT trước ngày
31/5/2026.
Thông tư 10/2026/TT-BGDĐT được ban hành để thay thế cho
Thông tư số 21/2019/TT-BGDĐT ngày 29/11/2019 của Bộ trưởng Bộ GDĐT ban
hành Quy chế quản lí bằng tốt nghiệp trung học cơ sở, bằng tốt nghiệp
trung học phổ thông, bằng tốt nghiệp trung cấp sư phạm, bằng tốt nghiệp
cao đẳng sư phạm, văn bằng giáo dục đại học và chứng chỉ của hệ thống
giáo dục quốc dân và một số văn bản khác./.
Nguồn: Chinhphu.vn(4/3/2026)