Tư duy sản xuất hiện đại

Từ những xe đất đầu tiên đổ xuống để san lấp mặt bằng cách đây 4 năm, đến nay, tại vùng đất xã Đô Lương, một trang trại sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao bề thế đã mọc lên, mang theo sức sống mới. Đó là trang trại Đồi Chồi của HTX Nông nghiệp Đồi Chồi với quy mô diện tích 40 ha. Tại đây là một hệ sinh thái sản xuất khép kín, với đầy đủ hệ thống nhà kính, nhà màng ứng dụng công nghệ Israel hiện đại. Sự khác biệt lớn nhất của mô hình nằm ở tính chính xác và sự kiểm soát tuyệt đối, quy trình sản xuất khép kín và nghiêm ngặt, từ khâu làm đất, gieo trồng, chăm sóc, thu hoạch đến đóng gói, bảo quản đều được vận hành bởi các loại máy móc, thiết bị chuyên dụng và hiện đại.

Sản xuất ứng dụng công nghệ cao tại trang trại Đồi Chồi. Ảnh: PH

“Hệ thống tưới nhỏ giọt tự động được tích hợp cảm biến độ ẩm, cảm biến nhiệt độ, cho phép kiểm soát môi trường canh tác tối ưu. Chính sự kiểm soát môi trường tối ưu này đã cho phép chúng tôi chinh phục những giống cây cao cấp và “đỏng đảnh” như nho mẫu đơn, dưa chuột baby, cà chua Bee hay dâu tây... ngay trên vùng đất có khí hậu khắc nghiệt như miền Trung”, anh Nguyễn Công Hải - chủ trang trại cho biết.

Cùng với đó, nhờ ứng dụng công nghệ sinh học trong xử lý phân hữu cơ vi sinh, đã giúp cải tạo đất, tăng cường hệ miễn dịch, chống chịu sâu bệnh tự nhiên cho cây trồng. Nhờ đó, sản phẩm đầu ra không chỉ đạt VietGAP mà còn hướng tới một số tiêu chuẩn hữu cơ, đảm bảo độ đồng đều và an toàn thực phẩm. Không chỉ nằm ở năng suất, chất lượng sản phẩm, hiệu quả từ việc ứng dụng công nghệ cao còn ở bài toán kinh tế. Mỗi năm, trang trại Đồi Chồi cung ứng ra thị trường hàng trăm tấn nông sản cao cấp. Nhờ chất lượng vượt trội, sản phẩm của trang trại đã vào các siêu thị và kênh phân phối lớn, đem lại giá trị cao.

Trên diện tích hơn 1 ha tại vùng bãi ngang xã Hải Châu, việc chuyển đổi từ ao đất truyền thống sang 16 hồ nổi để nuôi tôm công nghệ cao thực sự là một cuộc "cách mạng" về tư duy của anh Nguyễn Văn Hòa. Điểm mấu chốt tạo nên sự khác biệt của mô hình nuôi tôm 3 giai đoạn tại trang trại chính là sự chủ động hoàn toàn trước những biến số khắc nghiệt của thời tiết. Nguồn nước đầu vào được xử lý qua 2 giàn lọc âm và quy trình lắng lọc tuần hoàn nghiêm ngặt, giúp loại bỏ mầm bệnh ngay từ đầu; con giống được chuyển dần qua các hồ với môi trường phù hợp theo từng độ tuổi, giúp tối ưu hóa sức sinh trưởng và giảm thiểu tỷ lệ hao hụt.

Anh Hòa cho biết: Chúng tôi thiết lập hệ thống dẫn khí kép thông minh với nguồn máy nén khí đi qua đường dây nano tạo ra các bọt khí siêu mịn tăng cường oxy sâu, kết hợp cùng quạt nước bề mặt để thu gom chất thải. Nhờ vậy, môi trường nước luôn giữ được sự ổn định, giúp tôm phát triển trong điều kiện lý tưởng nhất, hạn chế tối đa sự xâm nhập của các loại dịch bệnh nguy hiểm như vi bào tử trùng (EHP) hay hoại tử gan tụy cấp tính.

Tuy nhiên, công nghệ cao không đồng nghĩa với việc "phó mặc cho máy móc". Theo anh Hòa, nuôi tôm vụ Đông là một thử thách nghiệt ngã khi con giống khan hiếm và thời tiết cực đoan. "Nghề nuôi tôm vốn nhiều rủi ro, nhất là vấn đề dịch bệnh. Nhưng khi làm chủ được công nghệ lắng lọc tuần hoàn và quy trình chăm sóc khép kín, chúng tôi có thể tự tin hơn trước những diễn biến thất thường của thời tiết", anh chia sẻ.

Để có được những vụ mùa thắng lợi như năm 2022 với lãi ròng gần 3 tỷ đồng, anh Hòa phải bám sát từng biến động nhỏ của màu nước, chế độ ăn và sức khỏe tôm. Việc bổ sung khoáng chất, vitamin và kiểm soát mật độ thả nuôi hợp lý chính là "chân kiềng" giúp mô hình đứng vững trước rủi ro thị trường. Với công nghệ cao được ứng dụng một cách bài bản, trang trại nuôi tôm của anh Hòa không chỉ mang lại giá trị kinh tế cho gia đình, mà còn là mô hình để người nuôi tôm vùng ven biển tham quan, học tập.

Theo lãnh đạo xã Hải Châu, xu thế nhân rộng các mô hình công nghệ cao như thế này chính là giải pháp then chốt để khai thác tối đa tiềm năng bờ biển của địa phương. Trong bối cảnh giá thức ăn, thuốc men tăng cao, việc ứng dụng công nghệ 3 giai đoạn chính là lời giải cho bài toán giảm giá thành, tăng năng suất trong phát triển nuôi tôm.

Thực hiện khát vọng nông nghiệp sạch

Tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh, hình ảnh những cánh đồng manh mún, canh tác thủ công đang dần được thay thế bằng hệ thống nhà màng, nhà lưới trải dài. Đây là nơi những "kỹ sư chân đất" - những người nông dân dám nghĩ, dám làm đang miệt mài hiện thực hóa khát vọng nông nghiệp sạch.

Đến nay, trên địa bàn toàn tỉnh, không khó gặp những câu chuyện điển hình cho xu hướng ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp, đánh thức tiềm năng đất đai một cách hiện đại và hiệu quả cao. Chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh, mọi quy trình sản xuất đều được kiểm soát, thực hiện đồng bộ, và chính việc kiểm soát bằng công nghệ giúp nông sản đạt độ đồng đều cao nhất, đảm bảo các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP khắt khe để cung ứng cho các siêu thị lớn, các thị trường “khó tính”. Những đơn hàng điqua các sàn thương mại điện tử và trang mạng xã hội đã mang về nguồn thu nhập hàng trăm triệu đồng cho những người nông dân dám nghĩ, dám làm...Để ứng dụng công nghệ cao thực sự trở thành một trong những giải pháp đột phá nhằm đưa sản xuất nông nghiệp phát triển hiện đại và bền vững, những năm qua, tỉnh đã và đang ban hành nhiều cơ chế, chính sách ưu đãi về quỹ đất, nguồn vốn và đào tạo kỹ thuật. Mục tiêu không chỉ dừng lại ở một vài trang trại đơn lẻ, mà là hình thành các vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao trọng điểm, đưa Nghệ An trở thành vùng cung ứng nông sản sạch, chất lượng cao cho nhiều thị trường tiềm năng.

Phú Hương

Nguồn: Báo và PTTH Nghệ An (19/1/2026)